Kısa cevap
Askı ilanı, onaylanan bir imar planının ya da plan değişikliğinin herkes görebilsin ve itiraz edebilsin diye belediyenin ilan yerlerinde ve internet sitesinde belirli bir süre yayımlanmasıdır. İmar planlarında bu süre bir aydır ve plana bu süre içinde itiraz edilebilir. İtiraz yoksa plan askı süresinin sonunda, itiraz varsa itirazların karara bağlanmasıyla kesinleşir.
“İmar planı askıya çıktı” cümlesi arsa sahipleri arasında sık duyulur ama çoğu zaman yanlış anlaşılır. Askı, bir planın yürürlüğe girip herkese duyurulduğu ve itiraza açıldığı dönemdir; “imar geldi” ya da “iş bitti” anlamına gelmez. Bu rehberde askı ilanının ne olduğunu, nerede görüleceğini, askı süresince ve sonrasında neler olduğunu anlatıyoruz.
Askı ilanı nedir?
İmar Kanunu’na göre imar planları alenidir, yani herkese açıktır ve bu açıklığı sağlamak ilgili idarenin görevidir. Askı ilanı bu açıklığın en somut hâlidir: onaylanan plan, belediyenin belirlediği ilan yerlerinde asılır ve aynı anda idarenin internet sitesinde yayımlanır. Adını da bu “asma” işleminden alır.
Askı süresince planı herkes inceleyebilir ve plana itiraz edebilir. Böylece bir planın, etkilediği kişilerin bilgisi dışında kesinleşmesinin önüne geçilir.
Hangi işlemler askıya çıkar?
“Askı” kelimesi farklı işlemler için kullanılır. Hangisiyle karşı karşıya olduğunuzu bilmek önemlidir, çünkü süreleri ve itiraz yolları farklıdır:
| İşlem | Askı süresi | İtiraz nasıl yapılır? |
|---|---|---|
| İmar planı ve plan değişikliği | Bir ay | Askı süresinde planı onaylayan idareye yazılı itiraz |
| Parselasyon planı (18. madde uygulaması) | Bir ay | Süre sonunda kesinleşir; itiraz ve dava yolu için avukata danışın |
| Kadastro askısı | 30 gün | Askı süresi içinde kadastro mahkemesinde dava |
Parselasyon planları belediye encümeninin onayıyla yürürlüğe girer, bir ay ilgili idarede asılır ve sürenin sonunda kesinleşir; kesinleşen planlar tapuya gönderilir ve tapu kayıtları bu planlara göre yeniden düzenlenir. Parselasyonun ve düzenleme ortaklık payının ne olduğunu imar durumu rehberimizde anlattık.
Askı ilanında neler yazar?
Bir imar planı askı ilanında genellikle şu bilgileri bulursunuz:
- Planın türü ve ölçeği (nazım imar planı, uygulama imar planı, plan değişikliği ya da revizyon)
- Planı onaylayan meclisin karar tarihi ve sayısı
- Plan işlem numarası (PİN)
- Planın kapsadığı mahalle, ada ve parseller
- Askının başlangıç ve bitiş tarihleri
- Plan paftası, plan notları ve plan açıklama raporu
Bursa Büyükşehir Belediyesi, askıdaki plan değişikliklerini internet sitesinde plan işlem numarası, meclis karar tarihi ve sayısı, askı ve ilan bitiş tarihleriyle birlikte; meclis kararı, plan ve plan açıklama raporu belgeleriyle yayımlar.
Plan açıklama raporunu mutlaka okuyun. Değişikliğin neden yapıldığı ve hangi alanı kapsadığı çoğu zaman en açık hâliyle bu raporda yazar.
Askıdaki planlar nerede görülür?
Kanun ve yönetmelik, askının birden fazla yoldan duyurulmasını ister:
- İlan yerleri ve internet sitesi: Planlar idarenin belirlediği ilan yerlerinde asılır ve idarenin internet sayfasında eş zamanlı yayımlanır.
- Muhtarlık panosu: Planın nerede askıya çıktığına dair bilgilendirme, askı süresiyle eş zamanlı olarak ilgili muhtarlığın panosunda duyurulur.
- Alandaki tabelalar: Plan değişikliklerinde, değişikliğe konu alanda görülebilir şekilde en az iki tabela ile otuz gün süreyle bilgilendirme yapılır.
- Yerel basın ve duyurular: Planların nerede ve nasıl görülebileceği yerel haberleşme araçlarında da duyurulabilir.
Bursa’da takip edebileceğiniz başlıca kaynaklar Bursa Büyükşehir Belediyesi’nin İmar Planı Değişiklikleri sayfası, parselinizin bulunduğu ilçe belediyesinin duyuruları ve Bakanlıkça onaylanan planlar için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bursa İl Müdürlüğü’nün duyurularıdır. Güncel askıları ilçe ilçe askıdaki imar planları sayfamızda da bir araya getiriyoruz.
İmar planı askıya çıkınca ne olur?
Bir imar planının askıdan kesinleşmeye kadar izlediği yol genel olarak şöyledir:
- Onay: Plan ilgili idare tarafından onaylanır; belediye sınırları içinde bu genellikle belediye meclisidir.
- Askıya çıkış: Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği’ne göre plan, onaydan itibaren en geç on beş iş günü içinde askıya çıkarılır.
- Askı ve itiraz dönemi: Plan bir ay askıda kalır; bu sürede plana itiraz edilebilir. İtirazın nasıl yapılacağını imar planına itiraz rehberimizde adım adım anlattık.
- İtirazların değerlendirilmesi: İtirazlar meclise gönderilir ve karara bağlanır.
- Kesinleşme: İtiraz yoksa plan askı süresinin sonunda kesinleşir. İtirazlar reddedilirse plan ret kararı tarihinde kesinleşir; itiraz üzerine planda değişiklik yapılırsa değişen kısımlar yeniden askıya çıkar.
- Uygulama: Kesinleşen plana göre imar durum belgeleri düzenlenir; gerekiyorsa parselasyon (18. madde uygulaması) yapılır ve ruhsat süreçleri bu plana göre yürür.
Kesinleşme de son nokta olmayabilir. Kesinleşmiş planlara karşı idare mahkemesinde dava açılabilir ve plan mahkeme kararıyla iptal edilebilir. Bir planın yıllarca bu aşamalar arasında gidip gelebileceğini imar ne zaman çıkar rehberimizde Bursa’dan bir örnekle anlattık.
Askıdaki planı nasıl okursunuz?
Plan paftası ilk bakışta karmaşık görünebilir. Şu sırayı izlemek işinizi kolaylaştırır:
- Parselinizi bulun. Ada ve parsel numaranızı tapunuzdan ya da TKGM Parsel Sorgu’dan doğrulayın, ardından paftada parselinizin yerini işaretleyin.
- Renk ve işaretlere bakın. Planlarda konut, ticaret, park, yol ve okul gibi kullanımlar farklı renk ve işaretlerle gösterilir. Paftanın kenarındaki açıklama (lejant) bölümü hangi rengin ne anlama geldiğini gösterir.
- Yapılaşma değerlerini okuyun. Emsal (KAKS), taban alanı (TAKS), kat adedi ya da yükseklik bilgileri genellikle paftada ya da plan notlarında yazar.
- Plan notlarını atlamayın. Paftada görünmeyen pek çok kural, örneğin çekme mesafeleri ya da özel koşullar, plan notlarında yer alır.
- Açıklama raporuyla karşılaştırın. Değişikliğin gerekçesi ve kapsamı raporda anlatılır.
Emsal, TAKS ve plan notlarının ne anlama geldiğini örnek hesaplarla imar durumu rehberimizde anlattık. Anlamadığınız bir nokta olursa planı askıya çıkaran birimin imar servisine sormaktan çekinmeyin.
Arsa sahibi olarak ne yapmalısınız?
Parselinizi kapsayan bir plan askıya çıktıysa:
- Planın parselinize etkisini öğrenin. Parselinizin hangi kullanım alanında kaldığına (konut, ticaret, yol, park vb.), emsale, kat adedine ve çekme mesafelerine bakın.
- Önceki planla karşılaştırın. Değişikliğin sizin açınızdan olumlu mu olumsuz mu olduğu çoğu zaman eski ve yeni plan yan yana konunca anlaşılır.
- Süreyi kaçırmayın. İtiraz etmeyi düşünüyorsanız askı bitiş tarihini not alın ve dilekçenizi erken verin.
- Satış planınızı gözden geçirin. Askıdaki bir plan alıcıların fiyat beklentisini iki yönde de etkileyebilir. Planın kesinleşmesini beklemek mi, bugünkü durumla satmak mı daha uygun, bu kararı planın parselinize etkisini öğrendikten sonra vermek daha sağlıklıdır.
Alıcıysanız nelere dikkat etmelisiniz?
- Askıdaki planı kesinleşmiş gibi fiyatlamayın. Plan itirazlarla değişebilir, kesinleştikten sonra da dava konusu olabilir.
- “Askıya çıktı, imar geldi” gibi ifadelerle yapılan satış tekliflerine temkinli yaklaşın ve planın aslını kendiniz inceleyin.
- Alım öncesinde belediyeden güncel imar durum belgesi alın ve askıdaki bir değişiklik olup olmadığını ayrıca sorun.
Askıları kaçırmamak için
Askılar belli bir süre yayında kalır ve süre bittiğinde itiraz fırsatı da geçer. Parselinizi imar değişikliği takibi listemize ekleyebilirsiniz; parselinizi etkileyen bir askı duyduğumuzda sizi arayalım.
Askıdaki bir planın arsanızı nasıl etkilediğini birlikte değerlendirmek isterseniz bizi arayabilir ya da ön değerlendirme formunu doldurabilirsiniz.