#
- 18. madde uygulaması
- İmar planı onaylanmış bir bölgede kadastro parsellerinin birleştirilip plana uygun yeni imar parsellerine dönüştürülmesi işlemidir. Uygulama sırasında yol, park gibi kamu alanları için parsellerden düzenleme ortaklık payı düşülür ve hak sahiplerine plana uygun yeni parseller ya da hisseler verilir.Diğer adları: imar uygulaması, arsa ve arazi düzenlemesiİlgili terimler: DOP (Düzenleme Ortaklık Payı), KOP (Kamu Ortaklık Payı), ŞuyulandırmaRehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
- 2/B arazisi
- Orman niteliğini bilim ve fen bakımından tam olarak kaybettiği için orman sınırları dışına çıkarılan alanlardır. Adını 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 2/B maddesinden alır; bu arazilerin hak sahiplerine satışı özel düzenlemelerle yapılmıştır.Diğer adları: 2B arazisi, 2/Bİlgili terimler: Orman kadastrosu, Hazine arazisi
A
- Ada
- Kadastro veya imar uygulamasında yollar, dereler gibi sınırlarla çevrili, içinde bir ya da daha fazla parsel bulunan arazi bloğudur. Tapu kayıtlarında taşınmaz, ada ve parsel numarasıyla birlikte tanımlanır.Diğer adları: ada numarasıRehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
- Aile konutu şerhi
- Eşlerin birlikte yaşadığı konutun tapu kaydına, konutun aile konutu olduğunu belirtmek için işlenen kayıttır. Bu kayıt varsa malik eş, diğer eşin açık rızası olmadan konutu devredemez veya konut üzerindeki hakları sınırlayamaz.Diğer adları: aile konutuİlgili terimler: Şerh
- Aplikasyon
- Tapu ve kadastro kayıtlarındaki parsel sınırlarının arazi üzerinde yerinde işaretlenmesidir. Lisanslı harita ve kadastro mühendislik büroları veya kadastro müdürlükleri tarafından yapılır; alım satım öncesinde sınırları netleştirmek için yaptırılması önerilir.Diğer adları: sınır aplikasyonuİlgili terimler: LİHKAB, Röperli kroki, Kadastro çapıRehber: Arsa Alırken ve Satarken Kontrol Listesi →
- Ar
- 100 m²'ye eşit alan birimidir. 10 ar bir dekar, 100 ar bir hektar eder; günlük hayatta seyrek kullanılır.İlgili terimler: Dekar, Hektar
- Arazi
- Genel anlamda imar planı dışında kalan, üzerinde yapı bulunmayan ve doğal hâlini koruyan toprak parçasıdır. Tapuda tarla, bağ, bahçe, zeytinlik gibi farklı cinslerle kayıtlı olabilir.Rehber: Arazi Nedir? Arsa ile Arazi Arasındaki Fark →
- Arsa
- İmar planı içinde kalan, yapılaşmaya ayrılmış ve genellikle parselasyonu yapılmış toprak parçasıdır. Arsanın üzerine ne kadar ve nasıl yapı yapılabileceği imar durumuna göre belirlenir.Rehber: Arsa Nedir? İmarlı Arsa Ne Demek? →
- Arsa payı
- Kat mülkiyeti veya kat irtifakı kurulmuş bir binada her bağımsız bölüme düşen, arsanın tamamına oranla belirlenmiş paydır. Bağımsız bölümü satın alan kişi, ona bağlı arsa payının da maliki olur.
- Asgari parsel büyüklüğü
- Bir bölgede ifraz yapılabilmesi veya yapı ruhsatı alınabilmesi için parselin sahip olması gereken en küçük alan ve cephe ölçüsüdür. İmarlı alanlarda plan ve plan notlarında belirlenir; tarım arazilerinde ise asgari tarımsal arazi büyüklüğü uygulanır.Diğer adları: en küçük parsel büyüklüğü, minimum parselİlgili terimler: İfraz, Asgari tarımsal arazi büyüklüğüRehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
- Asgari tarımsal arazi büyüklüğü
- Tarım arazilerinin bu büyüklüğün altında bölünmesini önlemek için mevzuatla belirlenen en küçük alandır. Arazi sınıfına göre değişir; bir tarlada ifraz veya hisseli satış düşünülüyorsa önce bu sınır öğrenilmelidir.Diğer adları: asgari tarımsal arazi, yeter gelirli tarımsal arazi büyüklüğüİlgili terimler: Tarım arazisi, İfrazRehber: Hisseli Tapu ve Müstakil Tapu: Farklar ve Riskler →
- Askı ilanı
- Onaylanan imar planlarının ve plan değişikliklerinin, itirazlara açık olarak belediyede ve duyurularda ilan edilmesidir. Askı süresi içinde ilgililer plana yazılı olarak itiraz edebilir.Diğer adları: plan askısı, askı süresiİlgili terimler: Plan tadilatı, Belediye meclis kararıRehber: İmar Ne Zaman Çıkar? Tarla İmara Açılır mı? →
- Ayrık nizam
- Binanın komşu parsel sınırlarından yan bahçe mesafesi bırakılarak, dört tarafı açık şekilde yapıldığı yapı düzenidir. İmar planlarında 'A' harfiyle gösterilir; örneğin A-3, ayrık nizamda en fazla 3 kat anlamına gelir.Diğer adları: ayrık düzenİlgili terimler: Yapı nizamı, Bitişik nizamRehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
B
- Bağ-bahçe
- Tapuda bağ, bahçe veya bağ-bahçe niteliğiyle kayıtlı, üzerinde asma veya meyve ağaçları bulunan tarım arazisidir. Tarla gibi tarım arazisi sayılır; üzerine yapı yapılması imar ve tarım mevzuatına bağlıdır.Diğer adları: bağ bahçeİlgili terimler: Tarım arazisi, Dikili tarım arazisiRehber: Arsa, Arazi ve Tarla Arasındaki Farklar →
- Bağımsız bölüm
- Kat mülkiyetine veya kat irtifakına konu olan, ayrı ayrı kullanılabilen daire, dükkân veya ofis gibi bölümlerdir. Her bağımsız bölüme bir arsa payı bağlanır ve ayrı tapu düzenlenir.İlgili terimler: Arsa payı, Kat mülkiyeti, Kat irtifakıRehber: Kat Karşılığı Nedir? Kat Karşılığı Vermek Ne Demek? →
- Belediye meclis kararı
- Belediye meclisinin imar planları, plan değişiklikleri ve diğer konularda aldığı kararlardır. Bir planın onaylandığını ya da değiştiğini gösteren resmi dayanak olduğundan, 'plan çıktı' denildiğinde kararın tarih ve sayısı sorulmalıdır.Diğer adları: meclis kararıİlgili terimler: Askı ilanı, Plan tadilatıRehber: İmar Ne Zaman Çıkar? Tarla İmara Açılır mı? →
- Beyan
- Tapu kütüğünün beyanlar hanesine işlenen, taşınmazla ilgili bilgilendirme amaçlı kayıtlardır. Yönetim planı, riskli yapı belirtmesi veya taşınmazın kültür varlığı olduğu bilgisi gibi kayıtlar beyan olarak yer alabilir.Diğer adları: beyanlar hanesi, tapu beyanıİlgili terimler: Şerh, İşlem yapılamaz beyanıRehber: Arsa Alırken ve Satarken Kontrol Listesi →
- Bitişik nizam
- Binaların yan parsel sınırlarına bitişik, aralarında yan bahçe bırakılmadan yapıldığı yapı düzenidir. İmar planlarında 'B' harfiyle gösterilir ve daha çok şehir merkezlerinde, sokak boyunca yan yana dizilen binalarda görülür.Diğer adları: bitişik düzenİlgili terimler: Yapı nizamı, Ayrık nizamRehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
C
- Cayma parası
- Taraflara, belirli bir bedeli gözden çıkararak sözleşmeden dönme imkânı veren paradır. Parayı veren cayarsa verdiğini bırakır, alan cayarsa aldığının iki katını geri verir; verilen paranın kapora mı cayma parası mı olduğu yazılı olarak belirtilmelidir.Diğer adları: cayma akçesiİlgili terimler: KaporaRehber: Arsa Alırken ve Satarken Kontrol Listesi →
- Cins değişikliği
- Tapuda taşınmazın niteliğini gösteren cins bilgisinin değiştirilmesidir; örneğin arsa üzerine bina yapıldıktan sonra kaydın güncellenmesi veya tarla kaydının arsaya çevrilmesi. İşlem, belediye ve ilgili kurumlardan alınan belgelere dayanarak tapu müdürlüğünde yapılır.Rehber: Arsa, Arazi ve Tarla Arasındaki Farklar →
Ç
- Çek
- Düzenleyen kişinin (keşideci) bankasına, çeki ibraz eden kişiye belirli bir tutarı ödemesi için verdiği yazılı ödeme emridir. Taşınmaz satışlarında çekle ödeme kabul edilecekse çekin kime ait olduğu, üzerindeki tarih ve karşılığının bulunup bulunmadığı dikkatle değerlendirilmelidir.Rehber: Çek Nedir? Arsa Satışında Çekle Ödemenin Riskleri →
- Çekme mesafesi
- Binanın parsel sınırlarından ve yoldan ne kadar geride yapılması gerektiğini gösteren mesafedir. Ön, yan ve arka bahçe mesafeleri imar planı ve yönetmelikle belirlenir ve imar durum belgesinde yer alır.Diğer adları: çekme mesafeleri, yapı yaklaşma sınırı, bahçe mesafesiİlgili terimler: TAKS, Yapı nizamı, Köşe parselÇekme mesafesi: ayrıntılı anlatım →Rehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
- Çevre düzeni planı
- Bölge veya il ölçeğinde arazi kullanımına ilişkin genel kararları gösteren üst ölçekli plandır. Tarım, orman, yerleşim ve sanayi gibi ana kullanımları belirler; nazım ve uygulama imar planlarının bu plana uygun yapılması gerekir.Diğer adları: üst ölçekli planİlgili terimler: Nazım imar planı, Uygulama imar planıRehber: İmar Ne Zaman Çıkar? Tarla İmara Açılır mı? →
D
- Değer artış kazancı
- Satın alınan bir taşınmazın, kanunda belirtilen süre dolmadan satılması hâlinde elde edilen ve gelir vergisine tabi olan kazançtır. Miras yoluyla edinilen taşınmazların satışı kural olarak bu kapsamda değildir.Diğer adları: değer artış kazancı vergisi, değer artışı vergisiİlgili terimler: Tapu harcıRehber: Tapu Masrafları ve Arsa Satış Süreci (Güncel Yıl) →
- Dekar
- 1.000 m²'ye eşit alan birimidir (10 ar). Tarım arazilerinin büyüklüğü resmi kayıtlarda ve tarım mevzuatında çoğunlukla dekar olarak ifade edilir; günlük dilde dönümle aynı anlamda kullanılır.Diğer adları: daİlgili terimler: Dönüm, HektarRehber: Tarla Nedir? Tarla Alırken ve Satarken Bilinmesi Gerekenler →
- Dikili tarım arazisi
- Üzerinde zeytin, meyve ağacı veya asma gibi çok yıllık bitkilerin bulunduğu tarım arazisidir. Asgari tarımsal arazi büyüklüğü ve bölünme kuralları diğer arazi sınıflarından farklı olabilir.İlgili terimler: Tarım arazisi, Bağ-bahçe, ZeytinlikRehber: Tarla Nedir? Tarla Alırken ve Satarken Bilinmesi Gerekenler →
- DOP (Düzenleme Ortaklık Payı)
- İmar uygulaması sırasında yol, park, otopark, okul gibi kamu hizmet alanlarını karşılamak için düzenlemeye giren parsellerden bedelsiz olarak düşülen paydır. Güncel mevzuatta bu payın üst sınırı, düzenlemeye giren alanın yüzde 45'i olarak belirlenmiştir.Diğer adları: DOP, düzenleme ortaklık payıİlgili terimler: 18. madde uygulaması, KOP (Kamu Ortaklık Payı)Rehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
- Döner sermaye ücreti
- Tapu ve kadastro müdürlüklerinde yapılan işlemler için Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü döner sermaye işletmesine ödenen hizmet bedelidir. Tutarı her yıl yeniden belirlenir ve tapu harcından ayrı olarak ödenir.Diğer adları: döner sermaye bedeliRehber: Tapu Masrafları ve Arsa Satış Süreci (Güncel Yıl) →
- Dönüm
- Tarla ve arazi büyüklüğünü anlatırken en çok kullanılan alan ölçüsüdür. Günümüzde 1 dönüm 1.000 m² kabul edilir ve 1 dekara eşittir; yaklaşık 919 m²'ye karşılık gelen 'eski dönüm' ile karıştırılmamalıdır.Diğer adları: dönümlük, yeni dönüm, eski dönümİlgili terimler: Dekar, Evlek, Hektar, ArDönüm: ayrıntılı anlatım →Rehber: Tarla Nedir? Tarla Alırken ve Satarken Bilinmesi Gerekenler →
E
- Ecrimisil
- Bir taşınmazın sahibinin izni olmadan kullanılması hâlinde, kullanan kişiden istenen haksız işgal tazminatıdır. Hazine veya belediye arazilerini izinsiz kullananlardan ya da belirli koşullarda hisseli taşınmazı diğer paydaşları dışlayarak kullanan paydaştan istenebilir.Diğer adları: haksız işgal tazminatıİlgili terimler: Hazine arazisi, PaydaşRehber: Hisseli Tapu ve Müstakil Tapu: Farklar ve Riskler →
- EİDS (Elektronik İlan Doğrulama Sistemi)
- Ticaret Bakanlığı'nın, internetteki satılık ve kiralık taşınmaz ilanlarının taşınmaz sahibinin onayıyla yayınlanmasını sağlayan doğrulama sistemidir. Malik, ilanı verecek emlak işletmesine e-Devlet üzerinden izin verir.Diğer adları: EİDS, Elektronik İlan Doğrulama Sistemiİlgili terimler: Yetki sözleşmesi, Taşınmaz ticareti yetki belgesi
- Elbirliği mülkiyeti
- Mirasçılar gibi bir topluluğun taşınmaza paylar ayrılmadan birlikte malik olduğu mülkiyet türüdür. Taşınmaz üzerinde işlem yapmak için kural olarak tüm ortakların birlikte hareket etmesi gerekir; ortaklar anlaşarak mülkiyeti paylı mülkiyete çevirebilir.Diğer adları: iştirak hâlinde mülkiyet, iştirak halinde mülkiyetİlgili terimler: Miras intikali, Hisseli tapuRehber: Miras Kalan Arsa Nasıl Satılır? Adım Adım Rehber →
- Emlak vergisi
- Belediye sınırları içindeki arazi, arsa ve binalar için malikin her yıl belediyeye ödediği vergidir. Emlak vergisi değeri üzerinden, taşınmazın türüne göre farklı oranlarla hesaplanır ve yılda iki taksitte ödenir.İlgili terimler: Emlak vergisi değeri (rayiç bedel)Rehber: Tapu Masrafları ve Arsa Satış Süreci (Güncel Yıl) →
- Emlak vergisi değeri (rayiç bedel)
- Belediyenin emlak vergisini hesaplarken esas aldığı taşınmaz değeridir; arsa ve araziler için belirlenen birim değerlere göre hesaplanır. Günlük dilde rayiç bedel olarak da anılır ve tapuda beyan edilen satış bedeli genellikle bu değerin altında olamaz.Diğer adları: emlak vergisi değeri, rayiç bedel, rayiç değerRehber: Tapu Masrafları ve Arsa Satış Süreci (Güncel Yıl) →
- Emsal
- Bir parselde yapılabilecek toplam inşaat alanının parsel alanına oranıdır; KAKS ile aynı anlamda kullanılır. Örneğin emsali 1,50 olan 1.000 m² bir arsada, emsale dahil toplam 1.500 m² inşaat alanı yapılabilir.Diğer adları: emsal değeri, imar emsaliİlgili terimler: KAKS, TAKS, Gabari, Emsal harici alanEmsal: ayrıntılı anlatım →Rehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
- Emsal harici alan
- Emsal (KAKS) hesabına dahil edilmeyen, yönetmelikte sayılan alanlardır. Belirli koşullardaki otopark, sığınak, asansör ve merdiven boşlukları ile teknik hacimler bu kapsamda olabilir; bu alanların toplamı için yönetmelikte bir üst sınır vardır.Diğer adları: emsal dışı alan, emsal harici alanlarİlgili terimler: Emsal, İnşaat alanıRehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
- Encümen kararı
- Belediye encümeninin ifraz, tevhit ve parselasyon gibi işlemleri onayladığı karardır. Bu tür işlemler encümen kararından sonra tapuya tescil edilir.Diğer adları: belediye encümeniİlgili terimler: İfraz, Tevhit, ParselasyonRehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
G
- Gabari
- Bir binanın çıkabileceği en yüksek yüksekliği ya da kat sınırını ifade eder. İmar durum belgesinde metre cinsinden (Hmax) veya kat adedi olarak yazılır.Diğer adları: Hmaxİlgili terimler: Kot, Emsal, TAKS, Kat adediGabari: ayrıntılı anlatım →Rehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
H
- Haciz
- Bir alacağın tahsili için icra dairesi veya yetkili kamu kurumu tarafından borçlunun malına konulan el koymadır. Tapuda haciz şerhi bulunan bir taşınmazı satın almadan önce borcun kapatılıp haczin kaldırılması gerekir; aksi halde haciz taşınmaz üzerinde kalır.Diğer adları: haciz şerhi, hacizliRehber: Arsa Alırken ve Satarken Kontrol Listesi →
- Harcamalara katılma payı
- Belediyelerin yol, kanalizasyon ve su gibi altyapı hizmetleri için, bu hizmetlerden yararlanan taşınmaz sahiplerinden aldığı paydır. Arsa alırken ödenmemiş katılma payı olup olmadığını belediyeye sormakta fayda vardır.Diğer adları: katılma payı, altyapı katılım payıRehber: Arsa Alırken ve Satarken Kontrol Listesi →
- Hazine arazisi
- Mülkiyeti Hazine'ye, yani devlete ait olan taşınmazlardır. Kiralama, satış veya ecrimisil gibi işlemlere konu olabilir; üzerine izinsiz yapı yapılamaz ve zilyetlikle kural olarak mülkiyeti kazanılamaz.Diğer adları: hazine taşınmazı, hazine yeriİlgili terimler: Ecrimisil, Zilyetlik
- Hektar
- 10.000 m²'ye, yani 10 dekara eşit alan birimidir. Büyük tarım arazileri, ormanlar ve planlama alanlarının büyüklüğü çoğunlukla hektar (ha) ile ifade edilir.Diğer adları: haİlgili terimler: Dönüm, Dekar
- Hisse (pay)
- Paylı mülkiyette her paydaşın taşınmazdaki hakkını gösteren orandır; tapuda 1/4 veya 500/10000 gibi kesirle yazılır. Pay, taşınmazın belirli bir bölümünü değil, tamamı üzerindeki oransal hakkı gösterir.Diğer adları: hisse, pay oranı, hisse oranıİlgili terimler: Hisseli tapu, Krokili satışRehber: Hisseli Tapu ve Müstakil Tapu: Farklar ve Riskler →
- Hisseli tapu
- Bir taşınmazın birden fazla kişiye pay oranlarıyla ait olduğu tapu türüdür. Hissedarların taşınmazın hangi bölümünü kullanacağı tapuda belirli değildir; bu nedenle kullanım ve satış konusunda anlaşmazlık yaşanabilir.Diğer adları: hisseli tapulu, paylı mülkiyetİlgili terimler: Hisse (pay), Paydaş, Krokili satış, Ortaklığın giderilmesiRehber: Hisseli Tapu ve Müstakil Tapu: Farklar ve Riskler →
- Hizmet bedeli
- Emlak işletmesinin alım satım veya kiralama işleminde verdiği hizmet karşılığında aldığı ücrettir. Üst sınırı yönetmelikle belirlenir; tutarı ve ne zaman ödeneceği yazılı yetki sözleşmesinde yer almalıdır.Diğer adları: emlak komisyonuİlgili terimler: Yetki sözleşmesi, Taşınmaz ticareti yetki belgesi
- Hobi bahçesi
- Genellikle büyük bir tarlanın hisseli olarak küçük parçalar hâlinde satılmasıyla oluşan, bahçe ve dinlenme amacıyla kullanılan alanlar için kullanılan halk dilindeki ifadedir. Bu alanlar çoğunlukla tarım arazisi niteliğindedir ve üzerlerine izinsiz yapı yapılması yıkım ve para cezası gibi yaptırımlara yol açabilir.Diğer adları: hobi bahçeleriRehber: Hisseli Tapu ve Müstakil Tapu: Farklar ve Riskler →
İ
- İfraz
- Bir parselin iki veya daha fazla parsele bölünmesi işlemidir. İmarlı alanlarda belediyenin onayıyla, tarım arazilerinde ise asgari parsel büyüklüğü kurallarına uygun olarak ve gerekli kurum görüşleri alınarak yapılabilir.Diğer adları: ifraz işlemiİlgili terimler: Tevhit, Asgari parsel büyüklüğü, Yol terki, Hisse (pay)İfraz: ayrıntılı anlatım →Rehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
- İhtiyati tedbir
- Bir dava sürerken taşınmazın devredilmesini veya üzerinde işlem yapılmasını geçici olarak engellemek için mahkemenin verdiği karardır. Tapuya şerh edilir; tedbirli bir taşınmazı satın almak, davanın sonucuna göre hak kaybına yol açabilir.Diğer adları: tedbir şerhi, ihtiyati tedbir şerhiİlgili terimler: Şerh, Tapu iptal ve tescil davasıRehber: Arsa Alırken ve Satarken Kontrol Listesi →
- İmar çapı
- Belediyeden alınan ve bir parselin imar planındaki yerini, kullanım amacını ve yapılaşma koşullarını gösteren belge için halk arasında kullanılan addır. Çoğu zaman imar durum belgesi kastedilir; bazı yerlerde parselin plan üzerindeki konumunu gösteren plan örneği de bu adla istenir.Diğer adları: imar çapı belgesiİlgili terimler: İmar durum belgesi, Kadastro çapı, Plan notuİmar çapı: ayrıntılı anlatım →Rehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
- İmar durum belgesi
- Bir parselin imar planındaki kullanım amacını ve emsal, TAKS, gabari, çekme mesafeleri gibi yapılaşma koşullarını gösteren, belediyeden alınan resmî belgedir. Arsa alım satımında en önemli kontrol belgelerinden biridir.Diğer adları: imar durumu belgesi, imar durumuİlgili terimler: İmar çapı, Plan notu, Plan fonksiyonuRehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
- İmar hattı
- İmar planında yapı adalarını yol, meydan ve diğer kamu alanlarından ayıran sınır çizgisidir. Parselin imar hattı dışında kalan kısmı kamu kullanımına ayrılmış demektir ve yola terk veya kamulaştırma konusu olabilir.Diğer adları: yol hattıİlgili terimler: Yol terki, İmar yoluRehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
- İmar planı
- Bir yerleşim alanının nasıl kullanılacağını, nerede ne tür yapılaşmaya izin verileceğini gösteren plandır. Nazım imar planı ve uygulama imar planı olmak üzere iki kademede hazırlanır.Diğer adları: imar planlarıRehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
- İmar yolu
- İmar planında yol olarak gösterilmiş, genişliği ve güzergâhı planla belirlenmiş yoldur. Fiilen kullanılan her yol imar yolu değildir; yapı ruhsatı için parselin imar planındaki bir yola cephesi olması aranır.Diğer adları: plan yoluİlgili terimler: Yola cephe, Kadastro yolu, İmar hattıRehber: Arsa Alırken ve Satarken Kontrol Listesi →
- İnşaat alanı
- Bir binada yapılabilecek ya da yapılmış toplam kapalı alandır. İmar hesabında emsale dahil alan ile emsal dışında kalan alanlar ayrı hesaplanır; kat karşılığı görüşmelerinde çoğunlukla toplam inşaat alanı üzerinden konuşulur.Diğer adları: toplam inşaat alanı, brüt inşaat alanıİlgili terimler: Emsal, Emsal harici alanRehber: Kat Karşılığı Nedir? Kat Karşılığı Vermek Ne Demek? →
- İntifa hakkı
- Bir taşınmazın mülkiyeti başkasında kalmak üzere, o taşınmazı kullanma ve ondan yararlanma hakkıdır. Tapuya tescil edilerek kurulur ve gerçek kişiler lehine kurulan intifa hakkı, hak sahibinin ölümüyle sona erer.Diğer adları: intifa
- İpotek
- Bir borcun güvencesi olarak taşınmaz üzerinde alacaklı lehine tapuda kurulan rehin hakkıdır. Borç ödenmezse alacaklı, taşınmazın satışını isteyerek alacağını tahsil edebilir.Diğer adları: ipotekli, ipotek şerhiRehber: Arsa Alırken ve Satarken Kontrol Listesi →
- İrtifak hakkı
- Bir taşınmaz üzerinde başka bir taşınmaz veya kişi lehine kurulan ve malikin bazı kullanımlara katlanmasını gerektiren sınırlı ayni haktır. Geçit hakkı, enerji nakil hattı veya su yolu irtifakı sık karşılaşılan örneklerdir.Diğer adları: geçit hakkıRehber: Arsa Alırken ve Satarken Kontrol Listesi →
- İşlem yapılamaz beyanı
- Malikin Web Tapu üzerinden taşınmazının tapu kaydına koydurduğu, kendisi bizzat gelmeden taşınmaz üzerinde işlem yapılmasını önlemeye yönelik beyandır. Özellikle sahte vekâletle yapılabilecek işlemlere karşı bir güvenlik önlemidir; malik beyanı yine Web Tapu'dan kaldırabilir.Diğer adları: işlem yapılmaz beyanıİlgili terimler: Web Tapu, Tapu telefon bilgileri beyanı, BeyanRehber: Tapu Dolandırıcılığına Karşı Nasıl Önlem Alınır? →
K
- Kaçak yapı
- Yapı ruhsatı alınmadan veya ruhsata ve eklerine aykırı olarak yapılan yapıdır. Tarla veya hobi bahçesi olarak satılan yerlerde yapılan izinsiz yapılar mühürleme, yıkım ve idari para cezasıyla karşılaşabilir.Diğer adları: ruhsatsız yapı, izinsiz yapıİlgili terimler: Yapı ruhsatı, Hobi bahçesiRehber: Tarla Nedir? Tarla Alırken ve Satarken Bilinmesi Gerekenler →
- Kadastro
- Taşınmazların sınırlarının, yüzölçümlerinin ve hak sahiplerinin teknik ve hukuki olarak tespit edilip haritalara ve tapu kayıtlarına geçirilmesi işlemidir. Türkiye'de Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü tarafından yürütülür.Diğer adları: kadastro haritasıİlgili terimler: Kadastro çapı, Parsel Sorgu, LİHKAB
- Kadastro çapı
- Tapu ve kadastro kayıtlarına göre bir parselin sınırlarını, kenar ölçülerini ve komşu parsellerini gösteren teknik belgedir. İmar bilgisi içermez; parselin arazideki yerini ve ölçülerini anlamak için kullanılır.Diğer adları: çap, kadastro çapı belgesiİlgili terimler: İmar çapı, Aplikasyon, LİHKABRehber: Arsa Alırken ve Satarken Kontrol Listesi →
- Kadastro yolu
- Kadastro çalışmalarıyla haritaya işlenmiş, parsel sınırlarında yol olarak görünen mevcut yoldur. İmar planı yapıldığında kadastro yolunun güzergâhı ve genişliği değişebilir; kadastro yolu her zaman imar yolu değildir.İlgili terimler: İmar yolu, Yola cepheRehber: Arsa Alırken ve Satarken Kontrol Listesi →
- KAKS
- Kat Alanları Katsayısı; bir parselde yapılabilecek toplam kat alanının parsel alanına oranıdır. Günlük kullanımda emsal ile aynı anlamdadır.Diğer adları: kat alanları katsayısı, kat alanı katsayısıİlgili terimler: Emsal, TAKS, GabariRehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
- Kamulaştırma
- Kamu yararı gerektiğinde, bedeli ödenerek özel mülkiyetteki bir taşınmazın devlet veya bir kamu kurumu tarafından edinilmesidir. İmar planında yol, okul gibi kamu alanlarına ayrılmış parseller ileride kamulaştırma konusu olabilir.Rehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
- Kamulaştırmasız el atma
- İdarenin bir taşınmazı kamulaştırma işlemi yapmadan fiilen yol, park veya başka bir kamu hizmetine ayırması ya da kullanmasıdır. Malik bu durumda mahkemeye başvurarak bedel talep edebilir.İlgili terimler: KamulaştırmaRehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
- Kapora
- Satış anlaşması yapılırken anlaşmanın kurulduğuna kanıt olarak verilen paradır. Aksi kararlaştırılmadıkça satış bedelinden düşülür; taşınmaz satışı tapuda yapılmadıkça kapora tek başına mülkiyet sağlamaz.Diğer adları: pey akçesi, bağlanma parasıİlgili terimler: Cayma parası, Satış vaadi sözleşmesiRehber: Arsa Alırken ve Satarken Kontrol Listesi →
- Kat adedi
- Bir parselde yapılabilecek en fazla kat sayısıdır. İmar durumunda doğrudan kat sayısı veya gabari (metre) olarak verilir; bodrum katların sayılıp sayılmayacağı yönetmelik ve plan notlarına göre belirlenir.Diğer adları: kat sayısıİlgili terimler: Gabari, KotRehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
- Kat irtifakı
- Henüz yapılmamış veya tamamlanmamış bir binanın bağımsız bölümleri için arsa payı karşılığında kurulan irtifak hakkıdır. Bina tamamlanıp yapı kullanma izni alındıktan sonra kat mülkiyetine geçilebilir.Diğer adları: kat irtifaklı
- Kat karşılığı
- Arsa sahibinin arsasını müteahhide verdiği, karşılığında yapılacak binadan belirli sayıda bağımsız bölüm aldığı inşaat modelidir. Paylaşım oranı, teslim süresi ve teminatlar sözleşmede açıkça yazılmalıdır; bu tür sözleşmelerin noterde düzenleme şeklinde yapılması gerekir.Diğer adları: kat karşılığı inşaat, arsa payı karşılığı inşaat, kat karşılığı sözleşme
- Kat mülkiyeti
- Tamamlanmış ve yapı kullanma izni almış bir binadaki her bağımsız bölüm üzerinde, arsa payıyla birlikte kurulan mülkiyet hakkıdır. Kat mülkiyetli taşınmazlarda tapu, her bağımsız bölüm için ayrı düzenlenir.Diğer adları: kat mülkiyetli
- Kazandırıcı zamanaşımı
- Tapuda kayıtlı olmayan bir taşınmazı kanunda belirtilen süre boyunca davasız ve aralıksız olarak malik sıfatıyla kullanan kişinin mahkeme yoluyla adına tescil isteyebilmesidir. Tapulu taşınmazlarda bu yol ancak kanunda sayılan istisnai durumlarda mümkündür.Diğer adları: olağanüstü zamanaşımıİlgili terimler: Zilyetlik
- Kentsel dönüşüm
- Riskli yapıların veya riskli alanların yıkılıp yeniden yapılmasını düzenleyen uygulamaların genel adıdır. Dayanağı 6306 sayılı Afet Riski Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun'dur; arsa sahipleri için kat karşılığı modeliyle birlikte gündeme gelebilir.İlgili terimler: Riskli alan, Kat karşılığıRehber: Kat Karşılığı Nedir? Kat Karşılığı Vermek Ne Demek? →
- Kıyı kenar çizgisi
- Deniz, göl ve akarsularda, taşkın durumları dışında suyun kara yönünde ulaşabildiği en son noktaları birleştiren çizgidir. Bu çizginin su tarafında kalan kıyıda kural olarak yapı yapılamaz; kara tarafındaki sahil şeridinde de yapılaşma sınırlamaları vardır.Rehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
- KOP (Kamu Ortaklık Payı)
- İmar uygulamasında düzenleme ortaklık payı (DOP), plandaki kamu alanlarını karşılamaya yetmediğinde, eksik kalan kamu alanları için parsellerden ayrıca alınabilen paydır. Bu payın koşulları ve malike ne karşılık verileceği mevzuatla belirlenir.Diğer adları: KOP, kamu ortaklık payıİlgili terimler: DOP (Düzenleme Ortaklık Payı), 18. madde uygulamasıRehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
- Kot
- Bir noktanın belirlenen bir referans seviyesine göre yüksekliğini gösteren ölçüdür. İmarda bina giriş kotu (±0,00), yol kotu ve zemin kotu gibi değerler, bina yüksekliğinin ve bodrum katların nasıl hesaplanacağını belirler.Diğer adları: kot farkı, bina kotu, yol kotuİlgili terimler: Gabari, Plan notu, Zemin etüdüKot: ayrıntılı anlatım →Rehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
- Köşe parsel
- İki veya daha fazla yola cephesi olan, genellikle yolların kesiştiği köşede bulunan parseldir. Birden fazla cephe avantaj sağlayabildiği gibi her iki yol tarafında da çekme mesafesi aranmasına yol açabilir; imar durumundan kontrol edilmelidir.Diğer adları: köşe başı parselİlgili terimler: Çekme mesafesi, Yola cepheRehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
- Köy yerleşik alanı
- Köy ve mezralarda, imar planı bulunmayan yerlerde mevcut yerleşimin bulunduğu ve yapılaşmaya özel kurallarla izin verilen, sınırları ilgili idarece belirlenmiş alandır. Büyükşehir sınırları içinde mahalleye dönüşen eski köylerde de bu kavramla karşılaşılabilir.Diğer adları: köy yerleşik alanlarıRehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
- Krokili satış
- Hisseli bir taşınmazda, satıcının çizdiği veya gösterdiği bir krokiyle alıcıya parselin belirli bir bölümünün kendisine ait olacağının söylendiği satış biçimidir. Tapuda yalnızca pay oranı yazar; kroki diğer paydaşları bağlamaz ve yer üzerinde tek başına hak sağlamaz.Diğer adları: krokili hisse, krokili tapu, kroki ile satışİlgili terimler: Hisse (pay), Hisseli tapu, Hobi bahçesiRehber: Hisseli Tapu ve Müstakil Tapu: Farklar ve Riskler →
L
- LİHKAB
- Lisanslı Harita Kadastro Mühendislik Bürosu; aplikasyon, ifraz ve tevhit dosyası gibi teknik harita ve kadastro işlerini yapmak için yetkilendirilmiş mühendislik bürosudur. Parsel sınırlarını yerinde göstermek için başvurulan yerlerden biridir.Diğer adları: Lisanslı Harita Kadastro Mühendislik Bürosu, lisanslı harita bürosuİlgili terimler: Aplikasyon, Kadastro çapıRehber: Arsa Alırken ve Satarken Kontrol Listesi →
M
- Malik
- Tapu kütüğünde bir taşınmazın sahibi olarak kayıtlı kişidir. Satış işlemini malik ya da malikin yasal temsilcisi veya satış yetkisi içeren geçerli bir vekâletnamesi bulunan vekili yapabilir.Diğer adları: tapu malikiİlgili terimler: Vekâletname, PaydaşRehber: Arsa Alırken ve Satarken Kontrol Listesi →
- Marjinal tarım arazisi
- Toprak özellikleri ve verim bakımından tarımsal üretime sınırlı ölçüde uygun olan tarım arazisidir. Tarım dışı kullanım izni mutlak tarım arazilerine göre daha kolay alınabilse de izin şartı yine geçerlidir.İlgili terimler: Tarım arazisi, Mutlak tarım arazisiRehber: Tarla Nedir? Tarla Alırken ve Satarken Bilinmesi Gerekenler →
- Mecra hakkı
- Başkasına ait bir arazinin altından veya üstünden su, kanalizasyon, elektrik ya da doğal gaz gibi hatların geçirilmesine izin veren irtifak hakkıdır. Tapuya tescil edilir ve ilgili parselin kullanımını sınırlayabilir.Diğer adları: mecra irtifakıİlgili terimler: İrtifak hakkıRehber: Arsa Alırken ve Satarken Kontrol Listesi →
- Mera
- Hayvanların otlatılması için ayrılmış, devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan ve özel mülkiyete konu olamayan alanlardır. Mera vasfı değiştirilmedikçe bu alanlarda yapılaşma ve tarım dışı kullanım mümkün değildir.Diğer adları: mera alanı
- Metrekare birim fiyatı
- Bir arsanın toplam fiyatının yüzölçümüne bölünmesiyle bulunan, 1 m² için ödenen bedeldir. Farklı büyüklükteki parselleri karşılaştırmayı kolaylaştırır; ancak imar, yol ve hisse durumu farklı olan parsellerin m² fiyatları doğrudan kıyaslanmamalıdır.Diğer adları: m² fiyatı, birim fiyatRehber: Arsamın Değerini Nasıl Öğrenirim? Arsa ve Tarla Değeri Nasıl Belirlenir? →
- Mevzi imar planı
- İmar planı bulunmayan bir alanda, belirli bir parsel ya da küçük bir alan için tek başına yapılan imar planıdır. Genellikle turizm, sanayi veya özel bir tesis için hazırlanır ve üst ölçekli planlara uygun olmak zorundadır.Diğer adları: mevzi planİlgili terimler: İmar planı, Çevre düzeni planıRehber: İmar Ne Zaman Çıkar? Tarla İmara Açılır mı? →
- Mimari proje
- Binanın kat planlarını, kesitlerini ve görünüşlerini gösteren, ruhsat için belediyeye sunulan projedir. İmar durumuna, yönetmeliklere ve plan notlarına uygun hazırlanması gerekir.Diğer adları: ruhsat projesiİlgili terimler: Vaziyet planı, Yapı ruhsatı
- Miras intikali
- Vefat eden kişi adına kayıtlı taşınmazların mirasçılar adına tapuya tescil edilmesidir. Mirasçılık belgesiyle tapu müdürlüğünde yapılır; miras kalan bir arsanın satışından önce genellikle intikal işleminin tamamlanması gerekir.Diğer adları: intikal, mirasın intikaliİlgili terimler: Mirasçılık belgesi, Veraset ve intikal vergisiRehber: Miras Kalan Arsa Nasıl Satılır? Adım Adım Rehber →
- Mirasçılık belgesi
- Vefat eden kişinin mirasçılarını ve miras paylarını gösteren belgedir. Noterden veya sulh hukuk mahkemesinden alınabilir; miras kalan taşınmazın intikali ve satışı için gerekir.Diğer adları: veraset ilamı, veraset belgesiİlgili terimler: Miras intikaliRehber: Miras Kalan Arsa Nasıl Satılır? Adım Adım Rehber →
- Mutlak tarım arazisi
- Bitkisel üretim için toprak özellikleri ve verimliliği yüksek kabul edilen tarım arazisidir. Tarım dışı kullanımına izin verilmesi en zor arazi sınıflarındandır.İlgili terimler: Tarım arazisi, Marjinal tarım arazisiRehber: Tarla Nedir? Tarla Alırken ve Satarken Bilinmesi Gerekenler →
- Muvazaa
- Tarafların üçüncü kişileri yanıltmak amacıyla, gerçek iradelerinden farklı bir işlem yapmış gibi görünmesidir; örneğin bağış yapılırken tapuda satış gösterilmesi. Muvazaalı işlemler, mirasçıların açtığı tapu iptal davalarına konu olabilir.Diğer adları: muvazaalı satış, danışıklı işlemİlgili terimler: Tapu iptal ve tescil davasıRehber: Miras Kalan Arsa Nasıl Satılır? Adım Adım Rehber →
- Mücavir alan
- Belediye sınırları dışında kalsa da imar ve yapılaşma bakımından belediyenin denetimine bırakılmış alandır. Büyükşehirlerde il sınırının tamamı büyükşehir belediyesinin görev alanına girdiği için bu kavramla daha çok eski belge ve kararlarda karşılaşılır.
- Müstakil tapu
- Sınırları belirli bir parselin tamamının tek bir malike ait olduğu tapu türüdür. Malik, taşınmaz üzerinde başka bir hissedarın onayına gerek duymadan tasarrufta bulunabilir.Diğer adları: müstakil tapuluRehber: Hisseli Tapu ve Müstakil Tapu: Farklar ve Riskler →
N
- Nazım imar planı
- Bir bölgenin genel arazi kullanım kararlarını, yoğunluklarını ve ana ulaşım sistemini gösteren üst ölçekli imar planıdır. Uygulama imar planları bu plana uygun olarak hazırlanır; nazım plan tek başına parsel bazında yapılaşma koşullarını göstermez.Diğer adları: nazım planRehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
O
- Opsiyon
- Satıcının, bir alıcıya belirli bir süre boyunca taşınmazı başkasına satmama sözü vermesidir; bu sürede ilan 'opsiyonlu' olarak gösterilir. Opsiyonun süresi, varsa ödenen bedel ve süre sonunda ne olacağı yazılı olarak belirlenmelidir.Diğer adları: opsiyonluİlgili terimler: Kapora
- Orman kadastrosu
- Orman sayılan alanların sınırlarının belirlenip haritaya ve kayıtlara geçirilmesidir. Tapulu bir parselin bir bölümü orman sınırı içinde kalabilir; bu nedenle ormana yakın arazilerde orman sınırının kontrol edilmesi önemlidir.Diğer adları: orman sınırıRehber: Arsa Alırken ve Satarken Kontrol Listesi →
- Ortaklığın giderilmesi
- Hisseli bir taşınmazda hissedarlar anlaşamadığında ortaklığın aynen bölünerek ya da satış yoluyla sona erdirilmesidir. Anlaşma sağlanamazsa sulh hukuk mahkemesinde dava açılabilir; bölünme mümkün değilse taşınmaz satılarak bedeli hissedarlar arasında paylaştırılır. Güncel mevzuatta dava açmadan önce arabulucuya başvurulması şartı bulunmaktadır.Diğer adları: ortaklığın giderilmesi davası, izale-i şuyuİlgili terimler: Taksim, PaydaşRehber: Hisseli Tapu ve Müstakil Tapu: Farklar ve Riskler →
Ö
- Önalım (şufa) hakkı
- Hisseli bir taşınmazda paydaşlardan biri payını üçüncü bir kişiye sattığında, diğer paydaşların o payı aynı koşullarla öncelikli olarak satın alabilme hakkıdır. Bu hak, kanunda belirtilen süreler içinde dava yoluyla kullanılır.Diğer adları: önalım hakkı, şufa hakkıRehber: Hisseli Tapu ve Müstakil Tapu: Farklar ve Riskler →
P
- Pafta
- Kadastro veya imar haritalarının belirli bir ölçekte bölünmüş her bir sayfasıdır. Eski tapu kayıtlarında taşınmazın yeri pafta, ada ve parsel numarasıyla birlikte gösterilir.Diğer adları: pafta numarasıRehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
- Parsel
- Kadastro veya imar uygulamasıyla sınırları belirlenmiş, tapuda ayrı bir numarayla kayıtlı taşınmaz birimidir. Bir ada içinde birden fazla parsel bulunabilir.Diğer adları: parsel numarası, imar parseliRehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
- Parsel Sorgu
- Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün, il, ilçe, mahalle, ada ve parsel bilgisiyle parselin harita üzerindeki yerini ve yüzölçümünü gösteren çevrim içi hizmetidir. Kadastro bilgisi verir; imar durumunu göstermez.Diğer adları: TKGM Parsel Sorgu, parsel sorgulama, MEGSİSİlgili terimler: Ada, Parsel, KadastroRehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
- Parselasyon
- İmar planına uygun olarak bir alanın yollar ve imar parselleri şeklinde bölünmesi ve bu bölünmenin haritaya ve tapuya işlenmesidir. Parselasyon planı onaylanıp tescil edilmeden imar planındaki parseller tapuda oluşmaz.Diğer adları: parselasyon planıRehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
- Paydaş
- Paylı mülkiyette bir taşınmazın belirli bir payına sahip olan kişidir. Paydaşlar kendi paylarını satabilir; ancak taşınmazın tamamı üzerindeki satış gibi işlemler için kural olarak tüm paydaşların birlikte hareket etmesi gerekir.Diğer adları: hissedar, hisse sahibiİlgili terimler: Hisse (pay), Önalım (şufa) hakkıRehber: Hisseli Tapu ve Müstakil Tapu: Farklar ve Riskler →
- Plan fonksiyonu
- İmar planında bir parsel veya alan için belirlenen kullanım amacıdır: konut, ticaret, konut+ticaret, sanayi, turizm, park veya eğitim alanı gibi. Parselin üzerine ne yapılabileceğini ve dolayısıyla değerini doğrudan belirler.Diğer adları: kullanım kararı, imar fonksiyonuİlgili terimler: İmar planı, İmar durum belgesiRehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
- Plan notu
- İmar planında çizimle gösterilemeyen yapılaşma kurallarını yazılı olarak belirleyen hükümlerdir. En küçük parsel büyüklüğü, otopark, çatı, kot ve bodrum kat kuralları gibi konular plan notlarında yer alabilir; imar durumu değerlendirilirken mutlaka okunmalıdır.Diğer adları: plan notları, plan hükümleriİlgili terimler: İmar durum belgesi, İmar çapıRehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
- Plan tadilatı
- Yürürlükteki bir imar planında, planın tamamı yerine belirli bir bölümünde yapılan değişikliktir. Plan tadilatları da belediye meclisinde onaylanır ve askı sürecinden geçer; bir parselin imar durumu bu yolla değişebilir.Diğer adları: imar planı değişikliği, plan değişikliğiİlgili terimler: Askı ilanı, Belediye meclis kararıRehber: İmar Ne Zaman Çıkar? Tarla İmara Açılır mı? →
R
- Resmi senet
- Tapu müdürlüğünde taraflarca imzalanan ve satış, bağış gibi mülkiyet devirlerinin dayanağı olan belgedir. İmzadan önce ada, parsel, yüzölçümü, pay oranı ve satış bedelinin doğru yazıldığı kontrol edilmelidir.Diğer adları: resmî senetİlgili terimler: Tescil, Tapu senediRehber: Tapu Masrafları ve Arsa Satış Süreci (Güncel Yıl) →
- Riskli alan
- Zemin yapısı veya yapılaşma durumu nedeniyle can ve mal kaybı riski taşıdığı için 6306 sayılı Kanun kapsamında belirlenen alandır. Bu alanlardaki taşınmazlarda kentsel dönüşüm uygulaması yapılabilir.İlgili terimler: Kentsel dönüşüm
- Röperli kroki
- Bir parselin veya yapının yerini, arazideki sabit noktalara (röper noktalarına) olan ölçülü uzaklıklarla gösteren krokidir. Yapı ruhsatı sürecinde ve binanın yerinin arazide doğru belirlenmesinde kullanılır.Diğer adları: röper krokisi
S
- Sahil şeridi
- Kıyı kenar çizgisinden itibaren kara yönünde uzanan ve kullanımı kanunla sınırlandırılmış alandır. Bu şeritte yapılaşma yalnızca kanunda sayılan sınırlı amaçlarla mümkündür; Mudanya ve Gemlik gibi kıyı ilçelerinde parsel alırken dikkate alınmalıdır.İlgili terimler: Kıyı kenar çizgisi
- Satış vaadi sözleşmesi
- Taşınmazın ileride belirli şartlarla satılacağını taraflar arasında taahhüt altına alan sözleşmedir. Geçerli olması için resmî şekilde, noterde düzenleme şeklinde yapılması gerekir; tapuya şerh verilirse üçüncü kişilere karşı da ileri sürülebilir.Diğer adları: gayrimenkul satış vaadi sözleşmesi, satış vaadiRehber: Tapu Masrafları ve Arsa Satış Süreci (Güncel Yıl) →
- Senet (Bono)
- Düzenleyenin belirli bir tutarı belirli bir tarihte alacaklıya veya emrine ödeyeceğini taahhüt ettiği kıymetli evraktır. Kanunda bono olarak geçer, günlük dilde senet denir.Diğer adları: senet, bono, emre muharrer senetRehber: Senet (Bono) Nedir? Vadeli Arsa Satışında Güvenli Ödeme →
- Sit alanı
- Tarihi, arkeolojik, kentsel veya doğal değeri nedeniyle koruma altına alınmış alandır. Sit alanlarında yapılaşma, koruma amaçlı imar planına ve ilgili koruma kurulu ya da komisyon kararlarına bağlıdır.Diğer adları: arkeolojik sit, kentsel sit, doğal sitRehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
- Sosyal donatı alanı
- İmar planında okul, sağlık tesisi, ibadet yeri, park ve otopark gibi kamu hizmetlerine ayrılmış alanlardır. Bu alanlarda kalan parsellerde özel yapılaşma yapılamaz; alanlar genellikle kamulaştırma veya imar uygulamasıyla kamuya geçer.Diğer adları: donatı alanı, kamu hizmet alanıİlgili terimler: Yeşil alan, DOP (Düzenleme Ortaklık Payı)Rehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
- Sükna hakkı
- Bir kişinin başkasına ait bir binada veya binanın bir bölümünde oturma hakkıdır. Kişiye bağlıdır, devredilemez ve mirasçılara geçmez; tapuya tescil edilebilir.Diğer adları: oturma hakkıİlgili terimler: İntifa hakkı, İrtifak hakkı
Ş
- Şerh
- Tapu kütüğünün şerhler hanesine işlenen ve kişisel bir hakkı üçüncü kişilere karşı da ileri sürülebilir hâle getiren kayıttır. Satış vaadi, kira veya önalım gibi haklar ile haciz ve ihtiyati tedbir gibi kayıtlar şerh olarak yer alabilir.Diğer adları: şerhler hanesi, tapu şerhiİlgili terimler: Beyan, İhtiyati tedbir, Tapu kütüğüRehber: Arsa Alırken ve Satarken Kontrol Listesi →
- Şuyulandırma
- İmar uygulamasında, tek başına imar parseli oluşturamayacak kadar küçük kalan parsellerin sahiplerine başka maliklerle birlikte ortak bir imar parselinden hisse verilmesidir. Uygulama sonunda müstakil parsel sahibi, hisseli tapu sahibi olabilir.Diğer adları: şuyulandırılmış parselİlgili terimler: 18. madde uygulaması, Hisseli tapuRehber: Hisseli Tapu ve Müstakil Tapu: Farklar ve Riskler →
T
- TAKBİS
- Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemi; tapu müdürlüklerindeki kayıt ve işlemlerin elektronik ortamda yürütüldüğü sistemdir. Web Tapu ve e-Devlet'teki tapu hizmetleri bu kayıtlar üzerinden çalışır.Diğer adları: Tapu ve Kadastro Bilgi Sistemiİlgili terimler: Web Tapu, Tapu kütüğü
- TAKS
- Taban Alanı Katsayısı; binanın zemine oturacağı alanın parsel alanına oranıdır. Örneğin TAKS'ı 0,30 olan 1.000 m² bir parselde bina taban alanı en fazla 300 m² olabilir.Diğer adları: taban alanı katsayısıİlgili terimler: Emsal, Çekme mesafesi, GabariTAKS: ayrıntılı anlatım →Rehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
- Taksim
- Paylı veya elbirliği mülkiyetindeki bir taşınmazın ortaklar arasında bölüşülmesidir. Ortakların anlaşmasıyla yapılan rızai taksim tapu müdürlüğünde gerçekleşir; anlaşma yoksa ortaklığın giderilmesi davası yoluna gidilir.Diğer adları: rızai taksim, aynen taksimİlgili terimler: Ortaklığın giderilmesi, İfrazRehber: Hisseli Tapu ve Müstakil Tapu: Farklar ve Riskler →
- Takyidat
- Bir taşınmazın tapu kaydındaki ipotek, haciz, şerh, beyan ve irtifak gibi kısıtlamaların tümünü ifade eder. Satın almadan önce güncel takyidat bilgisinin tapu müdürlüğünden alınacak kayıtla kontrol edilmesi önerilir.Diğer adları: takyidat belgesiRehber: Arsa Alırken ve Satarken Kontrol Listesi →
- Tapu harcı
- Tapuda satış işlemi sırasında alıcı ve satıcıdan ayrı ayrı alınan harçtır. Güncel yıl itibarıyla oranı, beyan edilen satış bedelinin binde 20'si olarak her iki taraf için ayrı ayrı uygulanmaktadır.Diğer adları: tapu harçlarıRehber: Tapu Masrafları ve Arsa Satış Süreci (Güncel Yıl) →
- Tapu iptal ve tescil davası
- Tapu kaydının hukuka aykırı olduğunu ileri süren kişinin, mevcut kaydın iptalini ve taşınmazın kendi adına tescilini mahkemeden istediği davadır. Sahte vekâlet, muvazaa veya ehliyetsizlik gibi nedenlere dayanabilir.Diğer adları: tapu iptal davasıİlgili terimler: Muvazaa, İhtiyati tedbirRehber: Tapu Dolandırıcılığına Karşı Nasıl Önlem Alınır? →
- Tapu kütüğü
- Taşınmazların ve bunlar üzerindeki mülkiyet, şerh, beyan ve rehin gibi kayıtların tutulduğu resmi sicildir. Kayıtlar elektronik ortamda tutulur; güncel kayıt tapu müdürlüğünden, malik tarafından da e-Devlet üzerinden görülebilir.Diğer adları: tapu sicili, tapu kaydıİlgili terimler: Şerh, Beyan, TakyidatRehber: Arsa Alırken ve Satarken Kontrol Listesi →
- Tapu senedi
- Taşınmazın maliki, yeri, yüzölçümü ve niteliği gibi bilgileri gösteren, tapu müdürlüğünce düzenlenen resmî belgedir. Asıl hukuki kayıt tapu kütüğü olduğundan, alım satımda senedin yanında güncel tapu kaydı da kontrol edilmelidir.Diğer adları: tapu belgesiRehber: Arsa Alırken ve Satarken Kontrol Listesi →
- Tapu tahsis belgesi
- Hazine veya belediye arazisi üzerine yapılmış gecekondular için ilgili idarenin hak sahibine verdiği belgedir. Tapu yerine geçmez; kesin tapuya dönüşmesi için imar uygulaması ve ilgili işlemlerin tamamlanması gerekir.Diğer adları: tahsis belgesiİlgili terimler: Hazine arazisi
- Tapu telefon bilgileri beyanı
- Malikin e-Devlet üzerinden cep telefonu numarasını tapu kayıtlarına bildirdiği hizmettir. Numara bildirildiğinde, malik adına kayıtlı taşınmazlarda tapu müdürlüğünde işlem yapıldığında kısa mesajla bilgilendirme yapılır.Diğer adları: tapu SMS bildirimi, tapu SMS kaydıİlgili terimler: İşlem yapılamaz beyanı, Web TapuRehber: Tapu Dolandırıcılığına Karşı Nasıl Önlem Alınır? →
- Tarım arazisi
- Toprak, topografya ve iklim özellikleri bakımından tarımsal üretime uygun arazilerin genel adıdır. Tarım arazilerinin tarım dışı amaçla kullanılması, bölünmesi ve hisseli satışı 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile sınırlandırılmıştır.İlgili terimler: Mutlak tarım arazisi, Marjinal tarım arazisi, Dikili tarım arazisi, Asgari tarımsal arazi büyüklüğüRehber: Tarla Nedir? Tarla Alırken ve Satarken Bilinmesi Gerekenler →
- Tarla
- Tarımsal üretim yapılan, genellikle imar planı dışında kalan ve tapuda tarla cinsiyle kayıtlı arazidir. Tarla üzerinde yapılaşma çok sınırlıdır ve tarım dışı kullanım izne bağlıdır.Rehber: Tarla Nedir? Tarla Alırken ve Satarken Bilinmesi Gerekenler →
- Taşınmaz ticareti yetki belgesi
- Taşınmaz alım satımına ve kiralamasına aracılık eden işletmelerin Ticaret Bakanlığı'ndan alması gereken belgedir. Yetki belgesi olmayan kişi ve işletmeler bu işlere aracılık edemez; belge numarasının ilanlarda yer alması gerekir.Diğer adları: yetki belgesi, emlakçı yetki belgesiİlgili terimler: Yetki sözleşmesi, Hizmet bedeli
- Terkin
- Tapu kütüğündeki bir kaydın silinmesidir. Borç ödendikten sonra ipoteğin ya da haciz kalktıktan sonra haciz şerhinin kaldırılması terkin işlemiyle yapılır.Diğer adları: ipotek terkini, şerh terkiniİlgili terimler: İpotek, HacizRehber: Arsa Alırken ve Satarken Kontrol Listesi →
- Tescil
- Bir hakkın tapu kütüğüne kaydedilmesidir. Taşınmaz mülkiyeti kural olarak tescille kazanıldığından, tapuda tescil yapılmadan ödenen para alıcıya mülkiyet sağlamaz.Diğer adları: tapuya tescilİlgili terimler: Resmi senet, TerkinRehber: Tapu Masrafları ve Arsa Satış Süreci (Güncel Yıl) →
- Tevhit
- İki veya daha fazla komşu parselin tek parsel hâlinde birleştirilmesi işlemidir. Birleştirilecek parsellerin maliklerinin aynı olması ya da tüm maliklerin muvafakati gerekir ve imarlı alanlarda belediye onayı aranır.Diğer adları: tevhid, tevhit işlemiİlgili terimler: İfraz, Encümen kararıRehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
U
- Uygulama imar planı
- Nazım imar planına uygun olarak hazırlanan ve yapı adaları, yollar, emsal, kat adedi, çekme mesafeleri gibi parsel bazındaki yapılaşma koşullarını gösteren ayrıntılı imar planıdır. Yapı ruhsatı bu plana göre verilir.Diğer adları: uygulama planıRehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
Ü
- Üst hakkı
- Başkasına ait bir arazinin altında veya üstünde yapı yapma ve bu yapıyı ayrı olarak kullanma hakkıdır. Süreli olarak kurulur; bağımsız ve sürekli nitelikteyse tapuda ayrı bir sayfaya kaydedilebilir.Diğer adları: üst hakkı sözleşmesiİlgili terimler: İrtifak hakkı, İntifa hakkı
V
- Vaziyet planı
- Binanın parsel üzerindeki yerini, çekme mesafelerini, girişlerini ve çevre düzenlemesini gösteren çizimdir. Yapı ruhsatı başvurusunda mimari projenin bir parçası olarak hazırlanır.İlgili terimler: Mimari proje, Çekme mesafesi
- Vekâletname
- Bir kişinin başka birine kendi adına işlem yapma yetkisi verdiğini gösteren belgedir. Tapuda satış için noterde düzenlenmiş ve satış yetkisini açıkça içeren bir vekâletname gerekir; ödeme yapmadan önce düzenleyen noterden geçerliliği teyit edilmelidir.Diğer adları: vekaletname, vekâlet, vekaletİlgili terimler: Vekâletten azil, İşlem yapılamaz beyanıRehber: Tapu Dolandırıcılığına Karşı Nasıl Önlem Alınır? →
- Vekâletten azil
- Vekâlet verenin, verdiği yetkiyi geri almasıdır. Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'ne göre azil herhangi bir şekle bağlı değildir; yine de ispat kolaylığı için noter aracılığıyla yapılması ve vekile bildirilmesi önerilir.Diğer adları: azil, azilnameİlgili terimler: VekâletnameRehber: Tapu Dolandırıcılığına Karşı Nasıl Önlem Alınır? →
- Veraset ve intikal vergisi
- Miras yoluyla veya bağış gibi karşılıksız olarak edinilen mal varlığı için ödenen vergidir. Mirasta belirli istisna tutarları uygulanır; beyan süresi ve oranlar için güncel mevzuata ve vergi dairesine bakılmalıdır.Diğer adları: veraset vergisiİlgili terimler: Miras intikaliRehber: Miras Kalan Arsa Nasıl Satılır? Adım Adım Rehber →
Y
- Yapı kayıt belgesi
- İmar barışı olarak bilinen düzenlemeyle, belirli bir tarihten önce yapılmış ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapılar için başvuru üzerine verilen belgedir. Yapının yeniden yapılıncaya kadar kullanılmasına imkân tanır; imar planına uygunluk veya yeni yapılaşma hakkı anlamına gelmez.Diğer adları: imar barışıİlgili terimler: Kaçak yapı, Yapı ruhsatı
- Yapı kullanma izni (iskân)
- Ruhsat ve eklerine uygun olarak tamamlanan binanın kullanılabileceğini gösteren, belediye veya ilgili idarece verilen belgedir. Halk arasında iskân olarak bilinir ve kat mülkiyetine geçiş için gereklidir.Diğer adları: yapı kullanma izni, iskân, iskan
- Yapı müteahhidi
- Bir yapının inşasını üstlenen gerçek veya tüzel kişidir. Yapı müteahhitlerinin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'ndan alınan yetki belgesine sahip olması gerekir; kat karşılığı anlaşmalarından önce bu belge sorulmalıdır.Diğer adları: müteahhitİlgili terimler: Kat karşılığıRehber: Hangi İnşaat Firmasıyla Çalışmak Mantıklı? Müteahhit Seçimi →
- Yapı nizamı
- Binaların parsel içinde komşu binalara göre nasıl yerleşeceğini gösteren düzendir. İmar planında ayrık, bitişik veya blok nizam olarak belirtilir ve bina ile komşu sınırları arasında bırakılacak mesafeleri doğrudan etkiler.Diğer adları: nizamİlgili terimler: Ayrık nizam, Bitişik nizam, Çekme mesafesiRehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
- Yapı ruhsatı
- Bir yapının inşasına başlanabilmesi için belediye veya ilgili idareden alınması gereken izin belgesidir. Onaylı projelere ve imar durumuna uygun olarak düzenlenir.Diğer adları: inşaat ruhsatı, yapı ruhsatiyesi
- Yeşil alan
- İmar planında park, çocuk bahçesi, dinlenme ve rekreasyon gibi açık kamu kullanımlarına ayrılmış alanlardır. Planda yeşil alanda kalan bir parselde yapılaşma mümkün değildir; bu alanlar kamulaştırma veya imar uygulamasıyla kamuya geçebilir.Diğer adları: park alanı, rekreasyon alanıİlgili terimler: Sosyal donatı alanı, KamulaştırmaRehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
- Yetki sözleşmesi
- Taşınmaz sahibinin, taşınmazının satışı veya kiralanması için bir emlak işletmesini yetkilendirdiği yazılı sözleşmedir. Mevzuat gereği emlak işletmeleri, yazılı yetki sözleşmesi olmadan taşınmazın ilanını yayınlayamaz.Diğer adları: yetkilendirme sözleşmesiİlgili terimler: Taşınmaz ticareti yetki belgesi, EİDS (Elektronik İlan Doğrulama Sistemi), Hizmet bedeli
- Yol terki
- Bir parselin imar planında yola ayrılan kısmının tapudan ayrılarak kamuya bırakılmasıdır. İfraz, tevhit veya imar uygulaması sırasında gündeme gelir ve parselin kullanılabilir alanını azaltır.Diğer adları: yola terkİlgili terimler: İmar hattı, İfrazRehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
- Yola cephe
- Bir parselin yola sınır olan kenarının uzunluğudur. Yapı yapılabilmesi için parselin imar yoluna cephesinin bulunması ve cephe uzunluğunun yönetmelikteki asgari ölçüleri karşılaması gerekir.Diğer adları: yol cephesi, cephe uzunluğuRehber: İmar Nedir? İmar Durumu Nasıl Öğrenilir? →
- Yüzölçümü
- Bir parselin tapu ve kadastro kayıtlarında yazan alan büyüklüğüdür ve metrekare olarak gösterilir. Tapudaki yüzölçümü ile arazide kullanılan alan farklı görünüyorsa aplikasyonla kontrol edilmesi önerilir.Diğer adları: yüz ölçümü, parsel alanıİlgili terimler: AplikasyonRehber: Arsa Alırken ve Satarken Kontrol Listesi →
Z
- Zemin etüdü
- Yapı yapılacak arazinin taşıma gücünü, yeraltı suyunu ve deprem davranışını sondaj ve deneylerle inceleyen çalışmadır. Yapı ruhsatı aşamasında istenir; eğimli, dolgu veya dere yatağına yakın arsalarda inşaat maliyetini doğrudan etkileyebilir.Diğer adları: zemin etüt raporu, zemin raporuİlgili terimler: Kot, Yapı ruhsatıRehber: Arsa Alırken ve Satarken Kontrol Listesi →
- Zeytinlik
- Tapuda zeytinlik niteliğiyle kayıtlı veya üzerinde zeytin ağaçları bulunan tarım arazisidir. Zeytinlik sahaları ve yakın çevresi özel bir kanunla korunur; bu alanlarda yapılaşma ve tesis kurulması sınırlıdır.Diğer adları: zeytin bahçesiİlgili terimler: Dikili tarım arazisi, Tarım arazisiRehber: Arsa, Arazi ve Tarla Arasındaki Farklar →
- Zilyetlik
- Bir taşınmaz üzerinde fiilî hâkimiyet kurulması, yani taşınmazı fiilen elinde bulundurup kullanmaktır. Tapusuz arazilerde zilyetlik, kanunda belirtilen şartlar ve süreler gerçekleşirse tescil talebine dayanak olabilir.Diğer adları: zilyet
W
- Web Tapu
- Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü'nün, malikin kendi taşınmaz bilgilerini görmesini, tapu işlemleri için internetten başvuru yapmasını ve güvenlik amaçlı beyan vermesini sağlayan çevrim içi sistemidir. e-Devlet şifresiyle webtapu.tkgm.gov.tr adresinden girilir.Diğer adları: Web-tapu, webtapuİlgili terimler: İşlem yapılamaz beyanı, TAKBİSRehber: Tapu Dolandırıcılığına Karşı Nasıl Önlem Alınır? →
Not: Tanımlar genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez. Tapu ve alım satım sürecinde sık görülen tuzakları kendinizi koruyun sayfamızda topladık.